Close

Not a member yet?Register now and get started.

lock and key

Sign in to your account.

Account Login

Το Ασχημόπαπο

28 Jan. 2013 Posted by aristotle in Social Networks
Ένα παραμύθι του Άντερσεν

 

Δραστηριότητα ανάπτυξης της αυτο-αντίληψης των διαπροσωπικών και ψυχοκοινωνικών σχέσεων.

 

Εισαγωγή:

 

Αυτή η δραστηριότητα έχει σχέση με μία διάσταση ρατσιστικής συμπεριφοράς των ανθρώπων, που επηρεάζεται από την εμφάνιση των άλλων ατόμων. Τέτοια συμπεριφορά, την οποία πολύ καλά γνωρίζουν τα παιδιά, είναι η κοροϊδία, πολλές φορές και η ένδειξη αντιπάθειας, η αποφυγή και η περιθωριοποίηση και πολλών ειδών διακρίσεις, που μπορεί να γίνονται εξ αιτίας της διαφορετικότητας στην εμφάνιση των ανθρώπων.

Στόχος της συγκεκριμένης δραστηριότητας αυτής είναι να αναπτύξουν τα παιδιά τη δεξιότητα να μπαίνουν στη θέση των άλλων, που λόγω της διαφορετικότητάς τους υφίστανται τις συνέπειες μιας συμπεριφοράς χωρίς ενσυναίσθηση όμως ο στόχος αυτός συνδυάζεται και με πολλούς άλλους. Έτσι, αν π.χ., θέλουμε να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές τη σχετικότητα της ομορφιάς στην εμφάνιση, τους παρουσιάζουμε ή ζητούμε να μας βρουν τα ίδια εικόνες που δείχνουν ότι σε διαφορετικές κοινωνίες, εποχές και αντιλήψεις-κουλτούρες ανθρώπων η αντίληψη της ομορφιάς διαφέρει. Δείχνουμε πχ, εικόνες που παρουσιάζουν ένα άγαλμα της αρχαίας Ανατολής, του αρχαίου κλασικού ελληνισμού, ενός νέου της σύγχρονης υποκουλτούρας με πολύ εξεζητημένη και προκλητική εμφάνιση, μιας γυναίκας μαύρης φυλής με τεχνητά παραμορφωμένα τα χείλη της από την προσπάθειά της να φανεί όμορφη, όπως ορίζει το έθιμο της κοινωνίας της, ενός πορτραίτου ευτραφούς γυναίκας ή μωρού, που θεωρούνταν ελκυστικό σε παλαιότερες εποχές, ενός λόρδου  παλιάς  εποχής  με περούκα  στο  κεφάλι, μιας γυναίκας παραδοσιακής κουλτούρας της Μέσης Ανατολής, που έχει εντελώς καλυμμένο το σώμα της, ενός σύγχρονου ανορεκτικού μοντέλου και άλλα παραδείγματα γεμάτα αντιθέσεις, που ενισχύουν την ιδέα της σχετικότητας και της εξελικτικότητας της έννοιας της ομορφιάς. Αν θέλουμε να εργαστούμε περισσότερο πάνω στο θέμα της σχετικότητας και της επίδρασης των σχέσεων που έχουμε με τους άλλους, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ως αφόρμηση την αλληγορική περίπτωση της κουκουβάγιας, που ζήτησε από μια πέρδικα, που πήγαινε στο σχολείο να πάει κάτι στο δικό της παιδί. Όταν εκείνη τη ρώτησε πώς θα το γνώριζε ανάμεσα στα παιδιά τόσων πουλιών, εκείνη απάντησε: «Θα το γνωρίσεις από το ότι είναι το πιο όμορφο!». Αν πάλι θέλουμε να δώσουμε έμφαση στην ανάπτυξη της ενσυναίσθησης, στην αναγνώριση της υιοθέτησης μιας παρόμοιας συμπεριφοράς από τον ίδιο τον εαυτό τους λόγω του ότι αυτό συνηθίζεται και «το κάνουν και τα άλλα παιδιά», μπορούμε να τους πούμε για μια περίπτωση, όπου μια πολύ όμορφη γυναίκα ή ένας πολύ ωραίος άνδρας εκεί που καμάρωναν για το ότι αποσπούσαν το θαυμασμό και την εύνοια γύρω τους, αναγκάστηκαν να κάνουν κάποια εγχείριση, που τους άλλαξε την εμφάνιση. Τότε συνειδητοποίησαν ότι βρέθηκαν σε μια θέση που δεν την είχαν φανταστεί και μέχρι να κάνουν πλαστική διορθωτική εγχείριση ορκίστηκαν να μην ξεχάσουν ποτέ το πώς είναι να βρίσκεσαι στη θέση ενός ατόμου που η εμφάνισή του δεν είναι όπως θα ήθελε. Αν θέλουμε να δείξουμε πως η εμφάνιση, είτε όμορφη είτε λιγότερο όμορφη, μπορεί μεν να προκαλεί μικρή ή μεγάλη ικανοποίηση από την εντύπωση που προκαλούμε γύρω μας, όμως δεν εγγυούνται ούτε την ευτυχία, ούτε την επιτυχία στη ζωή, τους φέρνουμε ορισμένα  παραδείγματα  γνωστών  προσωπικοτήτων και ειδώλων της νεολαίας ή τους ζητούμε να μας δώσουν τα ίδια τα παιδιά τέτοια παραδείγματα και κατόπιν να εντοπίσουν και να απαριθμήσουν μια σειρά περιπτώσεων, που δείχνουν ότι η ομορφιά έχει πολλές όψεις, κυριολεκτικές και μεταφορικές. Σ΄ αυτή την περίπτωση ταιριάζουν δραστηριότητες σε  ομάδες, με τις οποίες τα παιδιά αποκτούν κάποιες θετικές εμπειρίες ενίσχυσης του αυτοσυναισθήματός τους όπως εκείνη, κατά την οποία κάθε μαθητής αναγνωρίζει θετικά στοιχεία στον εαυτό του και στους άλλους και όλοι μαζί φτιάχνουν το φανταστικό πορτραίτο ενός ιδεατού ατόμου, που έχει ένα θετικό χαρακτηριστικό από τον καθένα. Το πορτραίτο αυτό το περιγράφουν, το ζωγραφίζουν, ενδεχομένως, και το παρουσιάζουν στους άλλους.

Για κάθε στόχο μας πάντως ξεκινάμε με παραδείγματα από τη ζωή με ερωτήσεις για τα συναισθήματα που συνοδεύουν τη θετική ή αρνητική εικόνα που διαμορφώνουμε για τον εαυτό μας και με τις επιπτώσεις που τα συναισθήματα αυτά προκαλούν στη συμπεριφορά μας, ιδιαίτερα όταν αυτή χαρακτηρίζεται από υπερβολή από οποιαδήποτε άποψη.

Εκείνο πάντως που βοηθά, είναι να αντιληφθούν οι μαθητές και να δοκιμάσουν με συγκεκριμένες δραστηριότητες στην πράξη τη σημασία της αποδοχής της μοναδικότητάς μας, της ανάγκης διεύρυνσης των κριτηρίων ανάδειξης της ομορφιάς των ανθρώπων, της ενδυνάμωσης του εαυτού μας, ώστε να μην είναι ευάλωτος σε κρίσεις και συγκρίσεις των άλλων, αλλά και στις προκλήσεις των προτύπων που μας επιβάλλονται και άλλα παρόμοια θέματα, που συμβάλλουν στην ενδυνάμωση της κριτικής ικανότητας και της με διαφόρους τρόπους ανάπτυξης θετικής σχέσης με τον εαυτό.